Pościel – opis i zastosowania

Definicja i historia pościeli

Definicja

Termin „pościel” z definicji obejmuje wszystkie elementy łóżka, wśród których najważniejsze to materac i stelaż, ale także, w szerszym znaczeniu, wszystkie akcesoria używane wraz z łóżkiem (poduszki, pościel itp.). Z biegiem czasu obserwowaliśmy ewolucję funkcji pościeli i staraliśmy się ustalić, w jakim stopniu możemy zwiększyć jej komfort, poprawiając w ten sposób jakość naszego snu. Pościel, będąca sceną wielu czynności, przetrwała różne epoki, ewoluując między luksusem a ostentacją. Pojęcie higieny wprowadzono dopiero w XIX wieku, a komfortu – na początku XX wieku.

Pościel przez długi czas stanowiła część posagu panny młodej. Chociaż zakup pościeli pochłaniał znaczną część zarobków, miał on charakter symboliczny i stawał się niezbędnym elementem przy zakładaniu gospodarstwa domowego. Łóżko zajmowało również ważne miejsce w notarialnych aktach spadkowych, ale stopniowo pościel odziedziczona po rodzicach lub dziadkach jest zastępowana nową, wykonaną z bardziej nowoczesnych materiałów, takich jak pianka, która zastępuje wełnę, oraz przez meble dostosowane do budowy ciała. Obecnie zmienia się stosunek człowieka do łóżka; nowe sposoby myślenia sprawiają, że nie jest ono już tak sakralne i choć staje się ważnym elementem wyposażenia domu, nie służy już wyłącznie do snu.

Historia

Mebel reprezentacyjny

Tak właśnie postrzegano łóżka w najdawniejszych czasach – rzeźbione, inkrustowane kamieniami szlachetnymi, stworzone z myślą o trwałości i towarzyszeniu książętom starożytnego Egiptu aż po wieczność. Później, w starożytnej Grecji, łóżko służyło zarówno do jedzenia, jak i do spania, a Grecy uczestniczyli w wielkich ucztach na swoich łóżkach, które nadal charakteryzowały się bardzo wyszukanym wzornictwem, ale miały wyższe nogi, co ułatwiało obsługę. Nie używano jeszcze prześcieradeł, ale narzuty i poduszki były pięknie wykonane i haftowane.

Łóżko było oznaką bogactwa u Rzymian i zaczęła się pojawiać idea komfortu w kształcie pościeli. Jakość i piękno tkanin były bardzo ważne i stanowiły oznakę zamożności. Styl nie był oszczędny, a ostentacja była na porządku dziennym. Pod względem formy łóżko pozostaje wysokie, w dużym stopniu inspirowane modelem greckim, a jego przeznaczeniem nadal jest wykorzystywanie go podczas posiłków. Nogi są misternie wykonane, pojawiają się również zagłówek i podnóżek.

W średniowieczu to bardzo wyrafinowane wykorzystanie łóżka utrzymało się wśród zamożnych, w przeciwieństwie do bardziej powszechnego sposobu, w jaki korzysta z niego lud, poszukujący ciepła i wygody, a gdzie łóżko jest czasem jedynym meblem i służy wielu osobom. Dopiero od czasów renesansu łóżko zyskało pełną wartość, a Francja może pochwalić się kilkoma najbardziej niezwykłymi modelami. Łóżko jest meblem reprezentacyjnym, często umieszczanym na środku pomieszczenia, z kolumnami podtrzymującymi baldachim obity tkaninami, nadającym intymności miejscu do spania.

Wygodne i regenerujące łóżko

Po rewolucji łóżko stało się bardziej intymne, a pojęcie komfortu zyskało na znaczeniu. Różnorodne możliwości wykorzystania łóżka, w zależności od miejsca lub pory dnia, doprowadziły do powstania nowych modeli i produktów: pojawiły się łóżka pojedyncze, a także materace bawełniane, mniej podatne na inwazję owadów. Dopiero na początku XIX wieku pojawiły się sprężyny, a era industrializacji umożliwiła powstanie warsztatów wyposażonych w maszyny narzędziowe niezbędne do produkcji elementów składowych łóżka.

Wraz z pojawieniem się pianki w latach 40. XX wieku komfort stał się dostępny dla wszystkich. Kryteria ulegają zmianie – łóżko ma być wygodne i zdrowe, kojarzy się bezpośrednio ze snem i odpoczynkiem. Łóżko musi zapewniać regenerację, ponieważ jedną trzecią życia spędzamy w łóżku. Obecne od pierwszego do ostatniego dnia naszego życia, jest ono miejscem szczególnym dla każdego, w zależności od tego, jak je wykorzystujemy. Obecnie produkcja pościeli to branża, która ewoluowała w kierunku produktów dostosowanych do wszystkich gustów i wszystkich typów budowy ciała. Często jest to inwestycja długoterminowa, której właściwości nie pozostają niezmienne na przestrzeni lat (spadek jakości o około 25% po 10 latach użytkowania). Pościel wymaga zatem wymiany, aby nadal spełniać stawiane jej wymagania.

Pościel – różne rodzaje stelaży i materacy

Różne rodzaje stelaży

Ogólne informacje o stelażach

Wkład stelaża w komfort sprawia, że jego wybór musi być bezpośrednio powiązany z wyborem materaca, w zależności od jego składu. Aby zoptymalizować komfort pościeli, konieczne jest wybranie stelaża, który będzie w stanie amortyzować jedną trzecią wstrząsów odczuwanych przez materac. Dlatego zdecydowanie zaleca się, aby nie łączyć stelaża i materaca, których kompatybilność nie została potwierdzona, ani dwóch elementów, których stopień zużycia nie jest taki sam. Z reguły producenci oferują stelaż, który najlepiej pasuje do materaca i pozwala zoptymalizować komfort. Stelaże mogą być listwowe lub sprężynowe.

Gdy stelaż jest pokryty tkaniną (rama i powierzchnia), mówi się o stelażu tapicerowanym. Jest to skuteczny sposób na ochronę materaca i zapewnienie podparcia na całej powierzchni stelaża. W asortymencie stelaży tapicerowanych spotyka się również model z podwyższonymi krawędziami, zwany potocznie „misą”, który pozwala utrzymać materac na miejscu. Niezależnie od tego, czy jest to stelaż tapicerowany, czy z odkrytą ramą, może być on wyposażony w nóżki lub mieć bardzo płaską konstrukcję, aby można go było wbudować w drewnianą ramę łóżka. Wreszcie, wentylacja i przewiewność pościeli są istotne, ponieważ w ciągu nocy tracimy średnio 40 cl wody. Wentylacja ta jest ograniczona w przypadku stelaży tapicerowanych, ponieważ tkanina pełni rolę izolacyjną. Jednak dla alergików stelaże bez tapicerki są mniej podatne na rozprzestrzenianie się roztoczy.

Stelaż sprężynowy

Stelaż sprężynowy, kompatybilny wyłącznie z materacami sprężynowymi w celu zapewnienia ich jakości, oferuje różne poziomy komfortu w zależności od charakterystyki sprężyn, a przede wszystkim od ich liczby. W rzeczywistości im większa liczba sprężyn, tym lepsze rozłożenie nacisku ciała na powierzchni stelaża. Podobnie zużycie będzie przebiegało wolniej, jeśli liczba sprężyn jest duża. Istotna jest również średnica drutu stalowego łączącego sprężyny – im większa średnica drutu, tym twardszy jest stelaż. W przypadku tego rodzaju pościeli istnieją trzy rodzaje sprężyn, z których każdy ma swoje własne cechy.

Sprężyny dwustożkowe w kształcie spirali są połączone drutami stalowymi w poprzek materaca. Jest to sprężyna dostosowująca się do każdej budowy ciała, zapewniająca stopniowe podparcie, a jej reakcja jest bezpośrednio powiązana z naciskiem wywieranym przez ciało. Taka konstrukcja jest trwała i zalicza się do kategorii raczej twardych podparć. Średnio w tego typu stelażu znajduje się 300 sprężyn.

Sprężyny kieszeniowe są indywidualnie zamknięte w tkaninie, co zapewnia skuteczne podparcie zarówno wzdłuż, jak i w poprzek. Niezależność stref spania jest lepsza, ponieważ sprężyny działają niezależnie od siebie. Tego typu konstrukcja stanowi prawdziwą zaletę w przypadku łóżek dwuosobowych, ponieważ nie powoduje dyskomfortu wynikającego z ruchów jednej lub drugiej osoby. Producenci opracowali kilka technologii sprężyn kieszeniowych, ale ogólnie rzecz biorąc, podparcie jest twarde i optymalne dzięki rozmieszczeniu sprężyn na całej powierzchni oraz liczbie sprężyn wynoszącej około 600–1200.

Wreszcie sprężyny wielozwojowe składają się ze spiralnego drutu stalowego, który przebiega przez całą długość stelaża. Ten rodzaj stelaża nadaje się dla osób o każdej budowie ciała, nawet dla osób o większej posturze. Podparcie jest równomierne na całej powierzchni materaca, a podobnie jak w przypadku sprężyn kieszeniowych, w środkowej części znajduje się wzmocnienie zapewniające skuteczne podparcie odcinka lędźwiowego. Liczba sprężyn jest znaczna i wynosi od 600 do 2000.

Stelaż listwowy

Stelaż listwowy jest kompatybilny ze wszystkimi rodzajami materacy, ale szczególnie dobrze sprawdza się w połączeniu z materacami piankowymi lub lateksowymi. Listwy mogą być widoczne lub zakryte, co pozwala lepiej chronić materac i wyrównać powierzchnię spania. Są one ułożone w poprzek, a istnieją różne klasy jakości stelaży w zależności od liczby listew, która może wynosić od 16 do 32. Podobnie jak w przypadku stelaży sprężynowych, komfort jest bezpośrednio powiązany z liczbą listew – im jest ich więcej, tym stelaż będzie wygodniejszy, a podparcie lepsze.

Najbardziej wydajne listwy są wykonane z drewna bukowego; te z drewna jodłowego lub brzozowego nie zapewniają takiej samej jakości. Mogą być one wykonane w technologii wielowarstwowej, polegającej na połączeniu cienkich lameli drewnianych, sklejonych warstwa po warstwie, co zapewnia większą wytrzymałość, jednocześnie sprzyjając elastyczności stelaża. Ze względu na swoje położenie po obu stronach osi stelaża listwy zapewniają również niezależność stref spania. Jest to rodzaj produktu często spotykany na rynku artykułów sypialnianych.

Różne rodzaje materacy

Ogólne informacje o materacach

Słowo „materac” wywodzi się z arabskiego wyrażenia oznaczającego „rzucenie poduszki na ziemię”. Była to metoda szeroko stosowana podczas wypraw krzyżowych do spania, a z biegiem wieków słowo „materac” zaczęło określać nasz obecny produkt. Dawno już minęły czasy, kiedy materace naszych babć były wypełnione włosiem, słomą lub wełną – zapewniały one wprawdzie przytulne wrażenia, ale z czasem bardzo szybko traciły swoje właściwości i wymagały regularnego odnawiania. Obecnie materace składają się z dwóch części, z których każda ma swoje znaczenie dla komfortu i trwałości produktu: sprężynowego rdzenia materaca, który zapewnia komfort, oraz wypełnienia, które zapewnia odpowiednie dopasowanie do ciała.

W branży pościelowej spotyka się obecnie trzy rodzaje układów sprężynowych: sprężynowe, piankowe lub lateksowe. Wypełnienie natomiast, w zależności od składu (syntetycznego lub naturalnego), określa się jako twarde lub miękkie. Materac jest w całości pokryty tkaniną zwaną poszyciem, która pełni rolę estetyczną, ale także wpływa na elastyczność i higienę materaca. W ten sposób każdy element materaca ma swoje znaczenie dla komfortu, podparcia ciała i niezależności stref spania.

Zawieszenie sprężynowe

Podobnie jak w przypadku stelaży, zawieszenie materacy sprężynowych składa się z drutu stalowego, którego średnica i kształt mają bezpośredni wpływ na komfort i wsparcie materaca. Występują tu te same rodzaje sprężyn – dwustożkowe, w workach lub wielozwojowe – co w materacach, o takich samych właściwościach dotyczących komfortu i niezależności stref spania. Sprężyny w indywidualnych kieszeniach są szczególnie polecane osobom poszukującym niezależności stref spania, natomiast sprężyny wielozawojowe, rozciągnięte na całej długości materaca, charakteryzują się całkowitym podparciem ciała i odcinka lędźwiowego i są odpowiednie dla osób o większej posturze.

Materiał użyty do produkcji sprężyn jest naturalny i trwały (stal), a cechą wspólną materacy sprężynowych, niezależnie od kształtu sprężyn, jest wentylacja. Dzięki temu produkt ten jest szczególnie odpowiedni dla osób, które intensywnie się pocą. Wentylacja odbywa się swobodnie w środkowej części materaca dzięki przestrzeni pozostawionej między sprężynami. Ważne jest jednak zastosowanie warstwy izolacyjnej między sprężynami a wypełnieniem, aby osoba śpiąca nie odczuwała nacisku sprężyn. Sprężynowy system nośny, choć powinien lekko się uginać, gdy osoba się kładzie, musi również wytrzymywać silny nacisk, a niezbędna jest jego progresywna reakcja na ciężar użytkownika.

Podłoże piankowe

Ogólne informacje na temat zawieszenia piankowego

W przypadku materacy istnieją dwie techniki produkcji pianki. Pierwsza to formowanie indywidualne, podczas którego rdzeń materaca jest formowany w pojedynczej formie o pożądanych wymiarach materaca. Druga to produkcja ciągła, polegająca na wycinaniu kawałka pianki z bloku o nieskończonej długości, dostosowanego do rozmiarów danego materaca. Od kilku lat produkcja pianki skupia się na produktach naturalnych, a producenci nie stosują już chlorofluorowęglowodorów (CFC) ani gazów cieplarnianych w składzie pianki, mając na celu ochronę środowiska. W tym kontekście materac piankowy jest produktem szczególnie polecanym osobom cierpiącym na alergie lub problemy oddechowe (astma, rozedma płuc...). Pianki wykorzystywane do produkcji materacy różnią się między sobą kilkoma cechami.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na gęstość. Pianka o dużej gęstości zwiększa trwałość materaca, pozwalając mu zachować sprężystość i zapobiegając odkształceniom. Należy również zwrócić uwagę na stopień ściśnięcia pianki, który decyduje o miękkości lub twardości materaca. Im większe ściśnięcie pianki, tym twardszy będzie materac. Wybór ten należy dokonać w oparciu o budowę ciała danej osoby oraz jej indywidualne wyobrażenie o komforcie. Wyróżnia się trzy rodzaje pianki (pianka polieterowa, pianka poliuretanowa, pianka z pamięcią kształtu – wiskoelastyczna), które różnią się między sobą grubością i gęstością.

Polieter i poliuretan

Pianka polieterowa nie ma dużej gęstości – wynosi ona poniżej 25 kg/m³. Nie zapewnia ona dużej odporności na ciężar i ruchy użytkownika. Z tego powodu materace tego typu są bardziej odpowiednie dla dzieci niż dla dorosłych. Ze względu na niską gęstość nie zapewnia ona niezależności stref spania, a materac szybko ulega odkształceniu.

Pianka poliuretanowa w szerokim znaczeniu tego terminu to taka, której gęstość przekracza 28 kg/m³. Od 30 kg/m³ mówi się o piance poliuretanowej o wysokiej sprężystości, a niektóre modele z wyższej półki mogą osiągać nawet 60 kg/m³. Odporność na odkształcenia to zdolność pianki do powrotu do pierwotnego kształtu. Proces produkcji pianki o wysokiej odporności na odkształcenia polega na wytwarzaniu pianki na zimno, przy czym stosowany nacisk powoduje pękanie pęcherzyków powietrza, co gwarantuje długą żywotność i najwyższą jakość pianki. Materace z pianki poliuretanowej o wysokiej sprężystości to produkty wysokiej jakości, które często można znaleźć na rynku artykułów pościelowych.

Pianka z pamięcią kształtu (wiskoelastyczna)

Opracowana przez NASA w latach 70. XX wieku z myślą o komforcie astronautów wyruszających na długotrwałe misje, pianka z pamięcią kształtu, zwana również pianką wiskoelastyczną, jest obecnie stosowana w środowisku medycznym dla osób pozostających przez długi czas w pozycji leżącej. Kiedyś zarzucano jej nadmierne nagrzewanie się ze względu na gęstość, jednak dzięki nowym procesom produkcyjnym udało się zminimalizować te wady i uczynić ten produkt bardziej atrakcyjnym.

Pianka z pamięcią kształtu, będąca technologią najwyższej klasy, ma zdolność idealnego dopasowania się do ciała, a przede wszystkim zmienia swój kształt w zależności od pozycji przyjmowanej w łóżku. Napięcie mięśniowe ulega zmniejszeniu, a punkty ucisku są amortyzowane, co pozwala ograniczyć ruchy użytkownika podczas snu. Jest to pianka bardzo wrażliwa na temperaturę, co pozwala jej dopasować się do kształtu ciała. Jej sprężystość jest wyższa niż w przypadku pianki poliuretanowej, co czyni ją materiałem najwyższej jakości na rynku wyrobów pościelowych. Ponadto charakteryzuje się wysoką gęstością, wynoszącą od 50 do 85 kg/m³.

Lateks

Lateks, jako produkt naturalny, pozyskuje się z soku drzewa kauczukowego poprzez nacięcia na pniu drzewa. Lateks nie jest materiałem trwałym, dlatego producenci materacy muszą dodawać do niego lateks syntetyczny, aby poprawić jego trwałość i stabilność. Ilość naturalnego lateksu w materacu jest oczywiście powiązana z jego jakością – im wyższy procent lateksu, tym lepsze właściwości materaca pod względem sprężystości i komfortu. Materac musi zawierać co najmniej 85% naturalnego lateksu, aby uzyskać odpowiedni certyfikat. Poniżej 50% stosuje się termin „lateks syntetyczny”. Płyty lateksowe są perforowane w celu zapewnienia optymalnego komfortu, a stopień zapadania się materaca zależy od średnicy otworów.

Materace lateksowe charakteryzują się najmniejszym odkształcaniem i zapewniają najwyższy komfort. Ich gęstość musi wynosić co najmniej 70 kg/m³, aby zagwarantować odpowiednią sprężystość i zapobiec odkształcaniu się materaca. Właściwości antybakteryjne i przeciwrroztoczowe lateksu sprawiają, że jest to materiał atrakcyjny dla osób cierpiących na alergie. Niektóre modele mają materac o strukturze komórkowej, co pozwala na podział lateksu na kilka stref podparcia dostosowanych do poszczególnych części ciała. Są to raczej modele z wyższej półki, ale szczególnie cenione przez osoby cierpiące na dolegliwości pleców. Cena materaca lateksowego nadal pozostaje wysoka, ale jest to produkt, który w dłuższej perspektywie zapewnia stały komfort.

Pościel – rama łóżka, wypełnienie, poszycie i akcesoria

Rama łóżka

Kiedy dokonamy już wyboru pościeli w dosłownym tego słowa znaczeniu, często zwracamy uwagę na różne rodzaje łóżek, które będą stanowić podstawę dla tej pościeli. Chociaż można po prostu zamontować nóżki do stelaża i zdecydować się na użycie zestawu do spania w jego stałej formie (stelaż + materac), różne modele ram łóżka lub obramowań mogą upiększyć zestaw i nadać mu bardziej estetyczny, a nawet designerski wygląd. W tym kontekście zmieni się jedynie kształt stelaża, a wybieramy wtedy bardzo płaski stelaż do wbudowania, który zostanie umieszczony w ramie łóżka. Zazwyczaj są to stelaże listwowe.

Najczęściej spotykanymi materiałami na ramy łóżek są drewno i metal. Sosna to prawdziwa klasyka, która pasuje do każdej sypialni, ponieważ jest materiałem ciepłym, łatwym w pielęgnacji i trwałym. Dąb można bejcować na różne kolory, pokrywać lakierem lub postarzać w zależności od atmosfery, jaką chcemy nadać pomieszczeniu. Inne materiały, takie jak bambus czy rattan, spotyka się częściej w sypialniach dla dorosłych, nadając pomieszczeniu egzotyczny charakter. Ich wytrzymałość i łatwość konserwacji są bardzo atrakcyjne. Najczęściej stosowanymi metalami są aluminium i kute żelazo. Różnią się one znacznie pod względem wyglądu i atmosfery, jaką nadają pomieszczeniu – krzywizny kutego żelaza będą bardziej przyjazne, natomiast aluminium będzie sprawiało wrażenie chłodniejszego.

Wypełnienie

Wyściółka lub okładzina rdzenia decyduje o komforcie materaca. Jest to ta część materaca, którą widać na zewnątrz, otaczająca całą konstrukcję, niezależnie od tego, czy jest ona sprężynowa, piankowa czy lateksowa. Wyściółka składa się z różnych warstw, zakończonych tkaniną pokrowcową. Warstwy te układają się w logicznej kolejności, przy czym materiał o największej grubości jest nakładany jako ostatni, ponieważ znajduje się najbliżej śpiącego, pod tkaniną pokrowcową. Grubość wypełnienia powinna wynosić co najmniej 4 cm, aby zapewnić odpowiedni komfort leżenia. Istnieje kilka rodzajów wypełnień, z których najpopularniejsze to watolina, wełna, bawełna lub jedwab. W materacach z niższej półki na rynku artykułów pościelowych spotyka się również wypełnienie z pianki, jednak nie będzie ono miało jakości, jakiej można oczekiwać od materaca. Dlatego też dobór produktów musi być rygorystyczny, aby ten ważny etap produkcji materaca zakończył się sukcesem.

Wiele modeli jest obecnie wyposażonych w stronę letnią i stronę zimową, z dwoma rodzajami wypełnienia wokół konstrukcji. Jedwab i wełna to materiały zapewniające ciepło, idealne na zimę. Len lub bawełna mają właściwości chłodzące i pochłaniające wilgoć, co również pozwala na dobrą regulację temperatury. Producenci pościeli uzgodnili, że umieszczają swoją etykietę na stronie zimowej materaca i w ten sposób rozróżnia się obie strony. Chociaż obecność strony zimowej może okazać się zbędna w naszych odpowiednio ogrzewanych mieszkaniach, system ten przypomina również o konieczności odwracania materaca co najmniej dwa razy w roku, co jest niezbędne dla przedłużenia jego żywotności.

Pokrowiec

Materac pokryty jest tkaniną, którą potocznie nazywamy poszyciem. Na rynku artykułów pościelowych dostępne są różne rodzaje poszycia (tkaniny elastyczne, wiskoza, bawełna lub bambus) i ważne jest, aby dokonać jego wyboru z należytą starannością. Oprócz roli estetycznej ma on również wpływ na elastyczność i komfort materaca oraz, oczywiście, na higienę (właściwości antybakteryjne, przeciwroztoczowe, przeciwpleśniowe, hipoalergiczne), ponieważ pozostaje w bezpośrednim kontakcie z użytkownikiem pościeli.

Tkanie elastyczne to proces, który zmiękcza włókna, nadając im większą elastyczność; wiskoza jest włóknem pochodzenia roślinnego, podobnym do jedwabiu. Z kolei bawełna i bambus są szeroko stosowane w obiciach materacy ze względu na ich wytrzymałość i właściwości zapewniające świeżość. Niektóre materace mają dwie strony (letnią i zimową), a poszycie jest dostosowane do tej cechy, składając się z innego materiału na każdej ze stron (na przykład wełna i bawełna). Nowe technologie pozwoliły na opracowanie poszycia, które reguluje temperaturę ciała. Składa się on z mikrokapsułek, które już w momencie położenia się na materacu pochłaniają ciepło, a następnie oddają je w trakcie nocy. Istnieją również poszycia, w których wplecione są włókna węglowe, mające na celu usuwanie ładunków elektrostatycznych z ciała użytkownika.

Nakładanie poszycia stanowi ostatni etap produkcji materaca. Zaawansowane urządzenia technologiczne pozwalają zautomatyzować niektóre etapy produkcji materaca, jednak niektóre zadania nadal wymagają fachowej wiedzy i pracy ręcznej, a w celu uzyskania nienagannego wykończenia są wykonywane ręcznie. Niektóre marki przywiązują dużą wagę do ręcznego wykonywania tych wykończeń, od cięcia poszycia po zamykanie materaca, w tym również naklejanie etykiet i mocowanie uchwytów.

Poduszki

Są to elementy, które coraz częściej uwzględnia się przy zakupie kompletu pościelowego w dosłownym znaczeniu (stelaż + materac), ponieważ komfort ciała zależy również od ich właściwości. Poduszka pełni rolę podparcia kręgosłupa, ale należy ją również dobrać w zależności od pozycji, w której zwykle śpimy. Jeśli śpimy na plecach, powinna być raczej obszerna i niezbyt twarda, natomiast jeśli śpimy na brzuchu – znacznie mniej obszerna.

Skład poduszek różni się w zależności od zamierzonego celu; można wykorzystać wiele materiałów, najczęściej syntetycznych (pianka poliuretanowa o różnej jakości) lub naturalnych, zapewniających bardziej ekologiczną pościel (pióra, ziarna orkiszu, łupiny nasion soi…). Miękkość i komfort wypełnienia z piór mogą być atrakcyjne, podobnie jak jego znacznie dłuższa żywotność w porównaniu z wypełnieniem z pianki, jednak jego alergogenność stanowi czasem problem. Pianka, jeśli składa się z aglomeratów syntetycznych, ulega szybszemu zużyciu. Niektórzy producenci oferują modele poduszek z wysokiej jakości pianki syntetycznej, wyróżniające się również specyficznym kształtem, który pozwala im idealnie dopasować się do konturu szyi. Zapewniają one w ten sposób doskonałe podparcie oraz odciążenie mięśni szyi i ramion podczas spania na boku lub na plecach. W każdym razie źle dobrana poduszka może powodować bóle w okolicy szyjnej i sprawić, że nie odczujemy korzyści płynących z dobrej pościeli.

Kołdra

Początki kołdry sięgają średniowiecza. W Europie Północnej jako prezent ślubny wręczano worek wypełniony gęsim puchem, który miał zapewnić ciepło i komfort podczas surowych zim w słabo ogrzewanych domach. Jednak liczne wady tego produktu (zgniatanie się piór, roztocza, alergie…) spowodowały, że został on wycofany z pościeli, a na początku XX wieku pojawiły się prześcieradła. Wraz z pojawieniem się materiałów syntetycznych oraz nowych technik obróbki materiałów, mających na celu ograniczenie niepożądanych skutków, kołdra ponownie znalazła swoje miejsce wśród pościeli, zapewniając komfort i estetyczny wygląd.

Jakość kołdry zależy od składu materiału, z którego wykonano jej wypełnienie. Naturalny czy syntetyczny – wybór ten często stanowi prawdziwy dylemat. Materiały syntetyczne dostępne na rynku pościeli są nieodzownym sprzymierzeńcem osób cierpiących na alergie, o ile zostały odpowiednio przetworzone i posiadają odpowiedni certyfikat. Cena kołdry syntetycznej jest również atrakcyjna, co wynika z faktu, że surowiec jest tańszy, ponieważ nie jest naturalny, a także z mniej skomplikowanych etapów produkcji. Ich żywotność jest jednak krótsza, ponieważ pranie powoduje kurczenie się włókien syntetycznych. Materiały naturalne są bez wątpienia najbardziej miękkie. Dzięki swojej lekkości otulają ciało, dając uczucie delikatności, a objętość powietrza między piórkami puchu ogranicza pocenie się. Wreszcie, ważną rolę odgrywa również poszewka na kołdrę, która jest dostępna w różnych materiałach (bawełna o różnej jakości, wyrażana liczbą nitek na cm², perkal, satyna, len…), z których każdy na swój sposób może zadowolić konsumenta.

Nowa pościel

Pościel z certyfikatem i pościel ekologiczna

W obecnym kontekście wysiłki producentów koncentrują się na zrównoważonym rozwoju i ochronie środowiska, a konsument stara się w tym uczestniczyć, kupując produkty z certyfikatami, aby włączyć się w te działania. Krajowa Rada Przemysłu Pościelowego zrzesza szereg producentów, którzy zobowiązali się do przestrzegania karty opracowanej wspólnie z CTBA (Centrum Techniczne Drewna i Wyposażenia Wnętrz) – karty „BELLE LITERIE”. Pościel opatrzona znakiem BELLE LITERIE musi być wyprodukowana zgodnie z rygorystycznymi wytycznymi dotyczącymi zgodności produktu, sposobu jego wytworzenia oraz przeprowadzonych kontroli.

Z kolei pościel ekologiczna wykorzystuje naturalne, nieprzetworzone materiały. Należy unikać materiałów zawierających LZO (lotne związki organiczne), takich jak niektóre rodzaje pianki. Niektórzy producenci pianki zastępują pochodne ropy naftowej olejami roślinnymi (eukaliptusowym, cytrynowym...) i mogą zbliżyć się do uzyskania oznaczenia ekologicznego. Lateks lub wełna należą do materiałów w 100% naturalnych i przyczyniają się do produkcji ekologicznej pościeli. Wyklucza się stosowanie syntetycznych tkanin obiciowych, zamiast tego należy wybierać włókna lniane, bambusowe lub bawełnę ekologiczną. Certyfikat Oeko-Tex potwierdza, że produkt nie zawiera substancji toksycznych, które mogłyby dostać się do niego podczas prania lub barwienia. Drewno wykorzystywane do produkcji stelaży posiada certyfikat PEFC (Program Uznania Certyfikacji Leśnych), gwarantujący zrównoważoną gospodarkę leśną i certyfikujący wprowadzane do obrotu produkty. Z kolei certyfikat FSC gwarantuje ekologiczne zarządzanie produktami oraz poszanowanie ludności tubylczej.

Dodatkowe łóżko

Jako znak współczesności i mobilności społeczeństwa (wakacje, weekendy, wizyty u rodziny…), łóżko dodatkowe stanowi nieodzowną pomoc przy improwizowanym noclegu. Ten rodzaj łóżka jest często wykorzystywany przez młodzież. Wybór zależy od dostępnej przestrzeni na jego ustawienie, budżetu, a także od łatwości przechowywania i rozkładania. Futon doskonale nadaje się dla osób poszukujących komfortu w połączeniu z szybkim rozkładaniem, jednak jego cena nadal pozostaje wysoka. Materac dmuchany należy do rozwiązań łączących umiarkowany koszt z łatwym rozkładaniem i składaniem. Występuje w dwóch rozmiarach: jedno- lub dwuosobowym.

Nadmuchiwanie materaca odbywa się najczęściej za pomocą pompy elektrycznej i przebiega szybko. System może składać się z niezależnej pompy (zasilanej bateryjnie lub z sieci) podłączanej do zaworu na materacu. Najczęściej system jest wbudowany w sam materac – w takim przypadku kabel podłącza się bezpośrednio z materaca do standardowego gniazdka elektrycznego. Systemy te zapewniają niemal natychmiastowe nadmuchanie. Niektóre modele są wyposażone w zawory z pokrętłem, co pozwala łatwo regulować twardość materaca oraz opróżniać go z powietrza, dostosowując go do budowy ciała każdego użytkownika.

Pościel relaksacyjna

Tak nazywa się łóżko regulowane (elektryczne lub ręczne), które nie jest, jak mogłoby się wydawać, łóżkiem medycznym, ale po prostu produktem zaprojektowanym w celu zapewnienia większego komfortu i relaksu. Podstelaż, który jest regulowany i pozwala podnieść nogi oraz głowę, tak aby dostosować pozycję do własnych preferencji. W przypadku łóżka dwuosobowego zdecydowanie zaleca się wybór dwóch niezależnych podstaw, na których umieści się dwa materace, aby każdy śpiący mógł indywidualnie dostosować swoją pozycję. Większość modeli elektrycznych oferuje od 3 do 5 pozycji leżenia (lub ułożenia ciała); wybór zależy od celów i budżetu, jaki przeznaczyliśmy na zakup produktu. Ręczne łóżka relaksacyjne mają bardziej ograniczone możliwości regulacji pozycji.

W przypadku łóżek relaksacyjnych często spotyka się stelaże listwowe, ale również zawieszenie na poduszkach wyróżnia się, zapewniając optymalny komfort. Wsporniki są niezależne, poruszają się i bardzo dokładnie dostosowują się do ruchów ciała. Połączenie wsporników z listwami stanowi również idealne rozwiązanie, szczególnie zalecane dla osób o większej posturze oraz dla tych, które często zmieniają pozycję podczas snu.

Materace zwane „materacami relaksacyjnymi” są zaprojektowane tak, aby dostosować się do tego typu ruchomych stelaży. Rdzeń materaca jest specjalnie skonstruowany, aby mógł dopasować się do wszystkich kształtów przegubowego stelaża. Manipulowanie materacem nie powinno powodować jego uszkodzenia, a materac musi wytrzymywać kolejne zmiany pozycji. Jeśli chodzi o budowę materaca relaksacyjnego, zawsze stosuje się ten sam rodzaj zawieszenia, co w przypadku materaca stałego: sprężyny, pianka lub lateks, dostosowane do ruchomości stelaża. Najczęściej zaleca się stosowanie lateksu i pianki wiskoelastycznej, ponieważ są to materiały o wysokiej gęstości, które charakteryzują się odpornością na odkształcenia.

Futon

Informacje ogólne

Pod koniec lat 80. we Francji pojawiło się tak zwane futon. Jest to koncepcja miejsca do spania, która oprócz komfortu wnosi również element designu. Słowo „futon” oznacza w języku japońskim materac i przez długi czas był on wykorzystywany jako dodatkowe miejsce do spania lub rozwiązanie oszczędzające miejsce, składające się z prostego kawałka bawełny, który rozkładano przed snem. Obecnie producenci futonów czerpią z japońskiej tradycji, dostosowując modele do naszych potrzeb w zakresie pościeli. Są to wysokiej jakości materace, zapewniające dobre podparcie pleców i przyjazne dla środowiska, ponieważ wykorzystują naturalne materiały.

Materace futonowe składają się z pikowanych warstw zgrzeblonej bawełny (której włókna zostały oddzielone od siebie, aby odzyskały objętość i puszystość), a całość otoczona jest tkaniną obiciową. Punkty pikowania utrzymują warstwy na miejscu i zapewniają stabilność materaca. W niektórych modelach, w celu uzyskania odpowiedniej twardości i sprężystości, można dodać dodatkowe warstwy (pianka, lateks, włókno kokosowe). Żywotność futonu nie jest krótsza niż w przypadku tradycyjnej pościeli i wynosi od 10 do 12 lat, w zależności od sposobu pielęgnacji i użytkowania.

Wypełnienie i podłoże

Futon wykonany w 100% z bawełny ma tendencję do ubijania się i utraty elastyczności, ale po około 2 miesiącach użytkowania stabilizuje się i zachowuje swoje właściwości przez długi czas, zapewniając oczekiwany komfort. Zazwyczaj jest cienki i twardy. Najczęściej na rynku pościeli spotyka się futony łączące bawełnę z lateksem, pianką lub włóknem kokosowym. Lateks to materiał pochodzenia roślinnego o strukturze komórkowej, który nadaje futonowi elastyczność; nie ulega on uciskaniu i zapewnia wentylację materaca, co ułatwia jego pielęgnację. Włókno kokosowe to naturalne włókno pozyskiwane z orzecha kokosowego. Jego odporność na nacisk jest większa niż w przypadku lateksu, jednak połączenie tych dwóch materiałów przyczynia się do optymalizacji komfortu i właściwości podtrzymujących futonu.

Futon układa się na podłodze pokrytej wcześniej tatami, składającym się z kilku warstw słomy ryżowej pokrytych plecionym sitowiem – całość inspirowana jest czystą japońską tradycją. Na rynku dostępnych jest wiele rozmiarów i modeli tatami, które można dostosować do dostępnej powierzchni podłogi. Należy uważnie zwrócić uwagę na ich grubość i gęstość, ponieważ to właśnie one gwarantują trwałość tatami. W bardziej tradycyjny sposób tatami może również pokrywać stelaż z listew, na którym umieszcza się materac futon.

Materace żelowe i wodne

Jeśli chodzi o wsparcie ciała i amortyzację wstrząsów, właściwości żelu sprawdziły się już w wielu produktach: wkładkach do butów czy siodełkach rowerowych. Stopniowo żel pojawia się w świecie pościeli, otwierając liczne możliwości poprawy komfortu. Kilkadziesiąt niezależnych od siebie kolumn z wkładkami żelowymi umieszczono na warstwie pianki poliuretanowej, tworząc materac. Niezależność stref spania jest zagwarantowana, ponieważ każda z kolumn działa niezależnie, a właściwości sprężystości i wytrzymałości na obciążenie są zaskakujące. Mimo że materac żelowy nie jest powszechnie dostępny w sprzedaży, posiada cechy, które sprawiają, że jest obecnie atrakcyjnym produktem.

Wodny materac ma dziś kojarzyć się z komfortem i twardością. Działa on odwrotnie niż tradycyjny materac, dopasowując się do ciała i niemal całkowicie eliminując punkty ucisku, a tym samym ruchy śpiącego. Woda jest przechowywana w winylowej komorze, odpornej na rozprzestrzenianie się roztoczy i bakterii, co stanowi zaletę dla alergików. Wreszcie komfort jest optymalny – włókna stabilizują wodę, zapobiegając uczuciu unoszenia się, i zapewniają odpowiednią twardość. W przypadku łóżka podwójnego materac zawiera dwie oddzielne komory. Niektóre modele są wyposażone w termostat do podgrzewania wody.

Wybór pościeli

Wpływ pościeli na sen

Sen ma związek ze zdrowiem i dobrym samopoczuciem. Spadek formy i wydajności w ciągu dnia oraz trudności z koncentracją są konsekwencjami złego snu. Rola pościeli stała się ważna w oczach wszystkich i właśnie dlatego Narodowy Instytut Snu i Czujności (INSV) oraz Stowarzyszenie na rzecz Promocji Pościeli (APL) postanowiły połączyć siły, aby uświadomić społeczeństwu, że pościel i regenerujący sen są ze sobą ściśle powiązane. Łóżko odgrywa istotną rolę w jakości odpoczynku oraz w rozwiązywaniu problemów z plecami. W badaniach porównano odczucia osób korzystających z nowej pościeli z odczuciami osób korzystających z pościeli starej, mającej 10 lub więcej lat. Wyniki tych badań wykazały, że u wszystkich osób korzystających z nowej pościeli odnotowano regenerujący sen, mniej niespokojny sen oraz lepszą jakość nocnego odpoczynku.

Również bardziej szczegółowe analizy wykazały zmniejszenie aktywności mięśniowej oraz liczby mikroprzebudzeń na nowej pościeli. Inne badania wykazały związek między jakością łóżka a jakością snu u osób z zaburzeniami i pozwoliły wykazać, że wysokiej jakości pościel stanowi atut dla osób, u których sen jest szczególnie wrażliwy. Podobnie aktywność w ciągu dnia wydaje się być w bezpośredniej korelacji z efektywnym i regenerującym snem.

Pomiar stopnia zużycia

Zazwyczaj producenci pościeli podają jej żywotność wynoszącą 10 lat, co odpowiada około 30 000 godzin użytkowania. Jednak inne objawy, takie jak częste bezsenności, bóle pleców lub lędźwiowe po przebudzeniu, powinny stanowić sygnał ostrzegawczy co do stanu pościeli i konieczności jej wymiany. Również zniszczona, a nawet rozdarta poszewka oraz bardzo wyraźne wgłębienia na materacu są oznakami zużycia, które wskazują na zaawansowany stan zniszczenia wnętrza materaca. Wiele osób twierdzi, że jakość pościeli ma znaczenie dla zdrowia i jakości snu.

W razie wątpliwości każdy może sprawdzić swoją pościel, kładąc dłonie płasko na materacu i obserwując jego reakcję. Jeśli materac ma tendencję do zapadania się, nie zapewni już optymalnego wsparcia dla pleców i stracił swoje właściwości. Gdy w różnych miejscach, w których spoczywają części ciała (stopy, pośladki), widoczne są wyraźne wgłębienia, można wywnioskować, że materac stracił swoją sprężystość i z trudem powraca do pierwotnego kształtu, co wskazuje na konieczność wymiany. Higiena również odgrywa tu ważną rolę, nawet jeśli materac jest zabezpieczony pokrowcem i nie ma bezpośredniego kontaktu z ciałem.

Kryteria wyboru

Informacje ogólne

Najważniejszym czynnikiem jest komfort, a celem, do którego dążymy, jest regenerujący sen. Istnieją cztery kryteria, które wzajemnie się uzupełniają i które w połączeniu pozwolą osiągnąć ten cel: miękkość, twardość, podparcie oraz niezależność stref spania. To właśnie odpowiednie wyważenie tych czterech elementów pozwoli znaleźć odpowiednią pościel, dostosowaną do budowy ciała, a proporcje te nie będą takie same dla wszystkich, ponieważ każdy ma własne wyobrażenie o tym, czym jest dobra pościel.

Jeśli chodzi o miękkość, należy zwrócić uwagę na wypełnienie materaca – syntetyczne, które zapewni większą sprężystość, lub naturalne (bawełna, wełna lub jedwab), które sprawi, że materac będzie bardziej miękki. Pozostałe kryteria, takie jak twardość, podparcie i niezależność stref spania, są ściśle związane zarówno z materacem, jak i z ramą łóżka. Dlatego bardzo często stelaż i materac są produkowane tak, aby do siebie pasowały, i ważne jest, aby wybierać je z tej samej serii, co przyczynia się do optymalizacji komfortu i przedłużenia żywotności materaca.

Ważny jest również rozmiar łóżka i zaleca się wybór materaca o około 15 cm dłuższego niż wzrost osoby. Obecnie materace są dostępne w wielu rozmiarach, choć nie są to produkty wykonywane na miarę. Najpopularniejsze rozmiary łóżek jednoosobowych dostępne na rynku to 90 x 190 lub 90 x 200. W przypadku łóżek dwuosobowych standardem pozostaje wymiar 140/190 cm, ale na rynku łatwo można znaleźć modele o większej szerokości, np. 160 cm, lub o większej długości, np. 200 cm. Producenci pościeli dostosowują się do tych wymiarów, dzięki czemu można bez trudu zaopatrzyć się w prześcieradła, kołdry i koce pasujące do łóżek o takich wymiarach. W przypadku łóżek o nietypowych rozmiarach zakup pościeli może okazać się nie tylko trudny, ale i kosztowny.

Indywidualny komfort

Zakup pościeli stanowi znaczną inwestycję finansową, która nie powinna przesłaniać faktu, że jest to osobisty wybór, który musi odpowiadać nie tylko budżetowi, ale także wymaganiom dotyczącym komfortu i cech pościeli, jakie sobie wyznaczyliśmy. Niezależnie od składu pościel powinna być trwała i zachowywać swoje właściwości jak najdłużej, a jej wydajność powinna spadać bardzo powoli. Dopasowując się do budowy ciała, pościel powinna zapewniać dobre odprężenie i regenerujący sen, i właśnie dlatego każdy musi dokonać własnego wyboru w zależności od swojego wzrostu i wagi, ale także w oparciu o własną koncepcję komfortu, którą sobie wypracował.

To właśnie podczas snu nasze ciało uwalnia się od napięć nagromadzonych w ciągu dnia, a relaks musi być optymalny. Podparcie ciała musi uwzględniać określone cechy w zależności od obszarów, które spoczywają na pościeli. Podczas gdy ramiona i miednica wymagają silniejszego, ale zrównoważonego nacisku, odcinek lędźwiowy i nogi wymagają słabszego nacisku. Ogólnie rzecz biorąc, choć niektórzy preferują twarde materace, a inni bardziej miękkie, nie powinno być odczuwalne żadne napięcie, a ciało powinno odpoczywać w sposób nie powodujący żadnego ucisku. Im lepiej dopasowany będzie materac, tym dłużej śpiący będzie utrzymywał tę samą pozycję i cieszył się regenerującym snem. Niezależność stref spania jest również bardzo ważnym kryterium przy wyborze, ponieważ szacuje się, że średnio w ciągu nocy wykonujemy około 40 ruchów.

Jest to zatem wybór bardzo osobisty i pomimo porad udzielanych przez sprzedawców lub zawartych w różnych katalogach, przed zakupem koniecznie należy wypróbować materac, aby sprawdzić, czy rzeczywiście nam odpowiada. W rzeczywistości nie istnieje żadna klasyfikacja pozwalająca ocenić jakość lub twardość materaca – decydujące znaczenie ma wyłącznie odczucie użytkownika, a idealny materac będzie doskonale dopasowany do budowy ciała śpiącego.

Ograniczenia budżetowe

Mimo że jest to inwestycja długoterminowa i wiadomo, że im lepsza jakość pościeli, tym dłużej będzie ona służyć, łatwo dać się skusić licznym ofertom w atrakcyjnych cenach. Może się jednak okazać, że nie spełniają one wszystkich warunków wymaganych od dobrej pościeli. Ponieważ materac i stelaż są ze sobą nierozerwalnie związane, a ich idealne dopasowanie stanowi atut w optymalizacji komfortu, zakup pościeli będzie zatem wiązał się z nabyciem obu tych elementów.

Koszt dobrej pościeli jest w pierwszej kolejności proporcjonalny do jej jakości. Tak więc stelaże listwowe będą tańsze niż stelaże sprężynowe, które zapewniają większy komfort. To samo można zaobserwować na przykład w przypadku materacy z pianki poliestrowej i materacy z pianki wiskoelastycznej. Po drugie, cena będzie zależała od stopnia zaawansowania technicznego użytego materiału w ramach tej samej linii produktów. Na przykład przy zakupie materaca sprężynowego materace z sprężynami dwustożkowymi będą tańsze niż materace z sprężynami kieszeniowymi, ze względu na nakład pracy niezbędny do wykonania tego typu produktu. Dlatego trudno jest porównywać poszczególne produkty i dokonywać wyboru wyłącznie na podstawie ceny. Oferty należy analizować bardzo uważnie, aby móc porównać składniki pościeli, zawsze kierując się komfortem i dobrym samopoczuciem.

Pielęgnacja pościeli i podsumowanie

Pielęgnacja pościeli

Pielęgnacja pościeli jest ważna, aby jak najdłużej zachować ją w jak najlepszym stanie, biorąc pod uwagę, że średnia żywotność pościeli wynosi dziesięć lat. Pierwszą czynnością, niezbędną do zachowania komfortu materaca, jest odwracanie go z jednej strony na drugą, a także od strony głowy do strony stóp, co najmniej co dwa tygodnie w pierwszych miesiącach od zakupu. Ta czynność zapewni stabilność miękkim materiałom wypełniającym. Następnie częstotliwość tej czynności można zmniejszyć i wykonywać ją mniej więcej co trzy miesiące. W przypadku produktów posiadających stronę zimową i stronę letnią z wypełnieniem dostosowanym do tych dwóch pór roku ważne jest, aby przestrzegać zasad zmiany stron: w październiku należy używać strony zimowej, a w kwietniu strony letniej.

Mimo że obecnie na rynku pościeli dostępne są materace z powłoką plamoodporną, warto zabezpieczyć materac pokrowcem z łatwego do prania materiału, co pozwoli utrzymać go w czystości. Niektóre pokrowce na materace mają również właściwości przeciwroztoczowe lub nieprzemakalne. Tworzą one barierę między ciałem a materacem, zapobiegając wchłanianiu przez materac wody wydzielanej podczas snu, co mogłoby powodować nieprzyjemny zapach wilgoci. Materace lateksowe wymagają częstszego wietrzenia, ale nie należy ich wystawiać na działanie promieni słonecznych, które mogą zmiękczyć ten naturalny materiał.

Podstela i materac należy również odkurzać, aby ograniczyć działanie alergenów – wystarczy użyć odkurzacza. Wietrzenie pomieszczenia jest niezbędnym zabiegiem, który pozwoli zachować zdrową atmosferę, a dopływ świeżego powietrza ma wyłącznie korzystny wpływ na pościel, pomagając zwalczać wilgoć. Wreszcie, pomimo całej staranności, z jaką materac został wykonany, nie zaleca się chodzenia i skakania po nim, a nawet zginania materaca, aby nie wywierać zbyt dużego nacisku, który mógłby go uszkodzić.

Wniosek

Wybór dobrej pościeli może okazać się skomplikowany, a mnogość opcji dostępnych dla konsumenta oraz zróżnicowane ceny nie zawsze ułatwiają podjęcie decyzji. Kryteria wyboru powinny być indywidualne, a każdy powinien dokładnie określić swoje własne cele i budżet przed podjęciem decyzji o zakupie pościeli. Nie należy jednak zapominać, że zakup pościeli to inwestycja na długi czas, która ma bezpośredni wpływ na dobre samopoczucie i komfort – dwa kryteria niezbędne przy dokonywaniu wyboru.

Specjaliści od pościeli mają na uwadze ten cel, jakim jest komfort i trwałość, oferując produkty o satysfakcjonującym stosunku jakości do ceny. Zaleca się jednak zwracać uwagę na to, czy pościel posiada certyfikat, aby mieć pewność co do jakości produktów, z których się składa, oraz użytych materiałów. Właśnie to stara się zapewnić strona internetowa „Habitat et Jardin” w ramach szerokiej gamy oferowanych przez nią produktów pościelowych.