Eliptyczny – opis i zastosowania
Definicja, cechy charakterystyczne i historia orbitreka
Definicja i cechy charakterystyczne
Orbitrek nie jest rowerem, mimo że przypomina rower stacjonarny. Urządzenie to nie posiada zresztą siodełka. Jest to urządzenie do treningu cardio, czyli treningu układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. Orbitrek plasuje się gdzieś pomiędzy steperem, wioślarzem a rowerem stacjonarnym. Urządzenie to nazywane jest orbitrekiem lub rowerem eliptycznym. Termin „orbitrek” wywodzi się od eliptycznego kształtu urządzenia oraz ruchu pedałów, który również ma kształt elipsy.
Rower eliptyczny składa się ze stałego koła, zwanego kołem bezwładnościowym, połączonego z dwoma długimi pedałami. Pedały są z kolei połączone z dwoma uchwytami umieszczonymi na wysokości ramion użytkownika. Orbitrek jest często wyposażony w konsolę treningową, na której dostępnych jest kilka programów.
Historia
Rower eliptyczny pojawił się stosunkowo niedawno. Jego pojawienie się zbiega się w czasie z rozwojem wielkich aglomeracji oraz wzrostem znaczenia zawodów umysłowych, niewymagających wysiłku fizycznego. Podobnie jak wiele innych innowacji, pojawił się na rynku francuskim około dziesięć lat temu, pochodząc ze Stanów Zjednoczonych.
Od kilku lat rower eliptyczny zajmuje ważne miejsce w centrach fitness i salach treningowych jako urządzenie do treningu cardio. Znalazł również zastosowanie w domach prywatnych, często zastępując rower stacjonarny. Urządzenie to ma wiele zalet i doskonale dostosowuje się do potrzeb sportowców – zarówno amatorów, jak i profesjonalistów, początkujących i zaawansowanych.
Działanie i użytkownicy orbitreka
Działanie orbitreka
Podstawowa zasada działania orbitreka jest prosta. Ręce trzymają uchwyty. Uchwyty pionowe poruszają się tak jak na wioślarzu, czyli w przód i w tył. Stopy pozostają w stałym kontakcie z pedałami lub podnóżkami i podążają za ruchem. W zależności od ułożenia stóp i rąk angażowana jest ta lub inna grupa mięśni. Konsola treningowa, będąca swego rodzaju komputerem pokładowym, jest elementem najtrudniejszym w obsłudze, ale porady instruktora na siłowni pozwolą się z nią zapoznać.
Orbitreki są wyposażone w opór lub system hamulcowy, który pozwala regulować programy treningowe. Hamulec jest zatem niezbędny do działania orbitreka. Najprostsze systemy hamulcowe to opory taśmowe. Taśma owija się wokół koła bezwładnościowego i pedału. Ten rodzaj oporu jest jednak mało wytrzymały i dość głośny. Hamulec z oporem magnetycznym, składający się z magnesów umieszczonych wokół koła, umożliwia ręczną regulację za pomocą pokrętła na kierownicy. Istnieje identyczny system, który nie wymaga ręcznej regulacji, wyposażony w silnik. Opór elektromagnetyczny działa dzięki elektromagnesowi. Ten ostatni rodzaj hamulca jest najbardziej precyzyjny i płynny. System oporu elektromagnetycznego może być zasilany energią elektryczną lub ruchem pedałowania.
Podczas ćwiczeń na orbitreku niezbędny jest strój sportowy, w szczególności buty tenisowe lub trampki. Można również wybrać szorty i koszulkę do ćwiczeń. Butelkę wody lub napój izotoniczny należy mieć pod ręką. Bardzo ważne jest bowiem nawadnianie organizmu przed, w trakcie i po treningu. Wreszcie, jeśli pulsometr nie jest wbudowany w komputer pokładowy, pozostaje on niezbędny do wykonywania ćwiczeń na eliptyku.
Użytkownicy orbitreka
Orbitrek jest odpowiedni dla osób, które chcą schudnąć, oraz dla tych, które pragną utrzymać ciało w dobrej formie. Orbitrek, idealny do wzmacniania mięśni, pozwala na znaczne spalanie kalorii. Jego stosowanie poprawia krążenie krwi i pracę serca oraz obniża poziom trójglicerydów, ciśnienie tętnicze i poprawia tolerancję glukozy.
Urządzenie to jest również zalecane osobom, które doznały urazów fizycznych i muszą powrócić do aktywności sportowej. Lekarze chętnie zalecają ćwiczenia na eliptyce podczas rehabilitacji po kontuzji, a nawet po zawale serca, a także osobom starszym pragnącym zadbać o kondycję. Osoby z problemami z plecami, kolanami lub łagodnym zapaleniem ścięgien również mogą korzystać z orbitreka.
Orbitrek jest skutecznym narzędziem dla sportowców pragnących trenować dyscypliny wymagające dobrej wytrzymałości: bieganie, kolarstwo, lekkoatletyka itp. Dla profesjonalistów orbitrek jest urządzeniem z wyboru w ramach ćwiczeń wytrzymałościowych. Korzystanie z orbitreka nie wiąże się praktycznie z żadnymi przeciwwskazaniami, dlatego jest to idealne narzędzie dla trenerów sportowych.
Trening na eliptyce
Tętno i strefa docelowa
Przed rozpoczęciem treningu na eliptyce należy poznać swoje tętno maksymalne (TM). Oblicza się je w przybliżeniu, odejmując swój wiek od liczby 220. Wzór jest następujący: 220 – wiek = FCM. Dla osoby w wieku 40 lat FCM wyniesie zatem 180 (220 – 40). Tętno można również zmierzyć podczas konkretnych treningów.
Strefa docelowa odpowiada zakresowi intensywności ćwiczeń mających na celu utratę wagi. Składa się ona ze strefy początkowej i końcowej, czyli maksymalnej liczby uderzeń serca na minutę, której nie należy przekraczać. Wzór na obliczenie tego przedziału wynosi: 60% x FCM dla przedziału początkowego i 70% x FCM dla przedziału końcowego. Przedział docelowy dla utraty wagi dla osoby w wieku 40 lat będzie wynosił od 108 do 126 uderzeń na minutę.
Ćwiczenia mające na celu utratę wagi polegają w rzeczywistości na zmniejszeniu ilości tłuszczu podskórnego znajdującego się w najgłębszej warstwie skóry, a nie tłuszczu głębokiego, który służy jako rezerwa. Podczas treningu monitorowanie tętna pozwala zatem nie przekraczać wcześniej obliczonego zakresu docelowego. Odbywa się to za pomocą specjalnego czujnika lub pulsometru.
Czas trwania treningu
Aby trening był naprawdę skuteczny, każda sesja powinna trwać co najmniej 30 minut, a nawet 40 minut. Trening należy wykonywać od dwóch do czterech razy w tygodniu. Przy mniejszej częstotliwości wydatek kaloryczny jest niewystarczający, a tym samym wysiłek fizyczny bardzo niewielki. Zaleca się regularne trenowanie, a nie sporadyczne.
Każda sesja musi oczywiście być dostosowana do stanu zdrowia danej osoby i jej potrzeb: należy wybrać między intensywniejszym treningiem siłowym a, przeciwnie, większym naciskiem na wytrzymałość. Rozgrzewka przed sesją jest niezbędna. W tym celu opór należy ustawić na minimum. Po każdym intensywnym ćwiczeniu należy przewidzieć przerwy na odpoczynek. Obserwowanie pulsometru pozwoli uniknąć zbyt intensywnych sesji lub, przeciwnie, mało skutecznych, ponieważ tętno jest zbyt niskie w stosunku do tętna maksymalnego. Rozgrzewka i przerwy na odpoczynek to najlepszy sposób na uniknięcie zakwasów. Po sesji korzystne jest rozciąganie.
Trening na wyższym poziomie obejmuje krótsze, ale bardziej intensywne sesje. Mogą to być na przykład sesje składające się z 4 serii po 2 minuty, a następnie 5 serii po 3 minuty, przeplatane momentami regeneracji. Sportowcy o wysokim poziomie wytrenowania mogą wykonywać jeszcze krótsze i bardziej intensywne sesje: trwające od 30 sekund do 2 minut, po upływie których osiągane jest tętno maksymalne. Sesje mogą również składać się z 6 serii po 30 sekund, po których następują 2 serie po 1 minucie. W tym przypadku tętno maksymalne przekracza 95% tętna maksymalnego podczas wysiłku.
Trening na orbitreku w celu utraty wagi
Spalanie kalorii i utrata nadmiaru tkanki tłuszczowej to cel wielu osób. Orbitrek jest bardzo skutecznym urządzeniem w tym zakresie. Ćwiczenia na orbitreku mają również pozytywny wpływ na samopoczucie psychiczne, przyczyniając się do poprawy ogólnego stanu zdrowia.
Tłuszcze są niezbędne do rozwoju mózgu, chronią przed chorobami sercowo-naczyniowymi, stanowią rezerwy energii i ogólnie są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania komórek. Jednak część tłuszczów stanowi nadmiar. Tłuszcze podskórne zgromadzone w najgłębszej warstwie skóry są przedmiotem programów treningowych lub diet mających na celu walkę z nadwagą.
Korzystając z orbitreka, można spalać tłuszcz podskórny znacznie szybciej niż na większości urządzeń fitness, a przede wszystkim w przyjemniejszy sposób. Udowodniono, że na trenażerze eliptycznym można spalić podobną liczbę kalorii jak na bieżni, ale na trenażerze eliptycznym jest to znacznie łagodniejsze. Pedały poruszają się w obu kierunkach, co pozwala na odmienne obciążenie mięśni. Na przykład ćwiczenia polegające na pedałowaniu do tyłu skutecznie wzmacniają mięśnie pośladkowe i tylną część ud.
Wybór roweru eliptycznego
Wybór modelu
Wzrost i waga
Przed zakupem orbitreka najlepiej jest najpierw przetestować go na siłowni. Przy zakupie orbitreka należy wziąć pod uwagę wiele czynników, a przede wszystkim wagę i wzrost użytkownika. Wybór orbitreka zależy również od poziomu sprawności fizycznej, pożądanego wyposażenia, a także wyglądu. Konstrukcja orbitreka, czyli rama, może być mniej lub bardziej ciężka, a tym samym mniej lub bardziej stabilna w zależności od wagi użytkownika. Podczas korzystania z orbitreka ciało jest stale obciążone. W związku z tym osoba o nieco większej masie ciała nie będzie mogła korzystać z zbyt lekkiego orbitreka, ponieważ grozi to uszkodzeniem części i wypaczeniem koła bezwładnościowego.
Długość orbitreka zależy od wzrostu użytkownika. Osoba mierząca ponad 1 m 80 powinna wybrać orbitrek o długości powyżej 1 m 30. Rama orbitreka musi być dostosowana do wagi użytkownika. Model 16-calowy jest preferowany dla osób niskiego lub średniego wzrostu i nadaje się dla początkujących. Ponadto zajmuje mniej miejsca w pomieszczeniu. Model 19-calowy, czyli o długości około 50 cm, będzie odpowiedni dla osób o mocniejszej budowie ciała i wyższego wzrostu oraz umożliwi wykonywanie długich kroków.
Koło bezwładnościowe orbitreka
W pierwszej kolejności należy wziąć pod uwagę masę koła bezwładnościowego. Tak zwane lekkie koło, czyli o masie poniżej 8 kg, zapewnia mniejszy opór. Będzie ono odpowiednie dla osoby o niskim wzroście. Koło o masie powyżej 8 kg będzie bardziej odpowiednie dla osoby o wysokim wzroście. Należy również wziąć pod uwagę liczbę obrotów koła na jeden obrót pedału, zwaną przełożeniem. Aby uzyskać lepszą jakość ćwiczeń, zaleca się wybór wysokiego przełożenia. Dostępne są dwa rozmiary koła: 40 i 50 cm. Średnica 50 cm pozwala na uzyskanie wyższego przełożenia.
Koło przednie czy tylne? Większość orbitreków jest wyposażona w koło tylne, ale niektóre modele mają koło przednie. W przypadku urządzenia z przednim kołem ruch ciała przypomina ruch podczas uprawiania narciarstwa biegowego. Może to być interesujące dla osób z problemami kolanowymi, ponieważ kolana są znacznie mniej obciążone.
Wybór parametrów technicznych i akcesoriów do orbitreka
Pedały wzdłuż korby mogą być regulowane, co pozwala zmieniać pozycję ciała.
Dostępne są również pedały antypoślizgowe. Orbitrek może być wyposażony w stałą kierownicę lub kierownicę z dwoma uchwytami. Jeśli jednak zależy nam na ćwiczeniu całego ciała, lepiej wybrać model z dwoma uchwytami.
Należy wziąć pod uwagę łatwość przechowywania oraz sposób składania urządzenia. Ważny jest również wybór stabilizatora. Niektóre modele orbitreków oferują opcje takie jak kółka do przemieszczania oraz regulatory poziomu. Regulatory poziomu są zamocowane do nóg orbitreka. Akcesoria, takie jak wentylator czy uchwyt na bidon, są dostępne jako opcja.
Wybór orbitreka z programami
Wyświetlacz
Aby zapewnić trening w jak najlepszych warunkach, orbitrek jest wyposażony w konsolę treningową oferującą różne programy. Programy te dostarczają cennych informacji na temat pokonanego dystansu, średniej prędkości i czasu trwania treningu. W zależności od stopnia zaawansowania mogą one również wyświetlać tętno na minutę, poziom obciążenia, spalone kalorie, a także wiele innych danych, takich jak moc w watach czy częstotliwość pedałowania.
Wybierając konsolę treningową, warto zastanowić się, do czego zamierza się wykorzystywać orbitrek w dłuższej perspektywie. Należy zwrócić uwagę na czytelność ekranu. Najlepiej wybrać ekran o odpowiedniej wielkości. Dostępne są podświetlane ekrany LCD.
Programy
Programy motywacyjne wyznaczają tempo, za którym należy podążać. Program klasyczny umożliwia dostosowanie urządzenia do oporu wywieranego przez użytkownika. Istnieją również programy bardziej zaawansowane. Program „pulse-control” dostosowuje się do wydolności sercowo-naczyniowej sportowca poprzez regulację oporu i tempa. Program „watts” oblicza poziom wytrzymałości na podstawie tętna, wieku i wagi użytkownika. Program z możliwością personalizacji pozwala na wykonywanie ćwiczeń dostosowanych do indywidualnych potrzeb.
Funkcja ergometru jest dostępna w orbitrekach z napędem magnetycznym i elektromagnetycznym. Pozwala ona na programowanie ćwiczeń w oparciu o tętno. Najbardziej zaawansowane orbitreki oferują możliwość zapisywania programów, które można następnie ponownie wykorzystać, a nawet zapisywania programów pobranych z Internetu. Dostępna jest również funkcja „impedancjometru”, służąca do pomiaru zawartości tkanki tłuszczowej: idealna do treningów mających na celu redukcję nadwagi.
Ceny i zakup orbitreków
Zakres cenowy jest szeroki: od 100 euro do 9000 euro. Średnia cena mieści się raczej w przedziale od 400 euro do 1000 euro. Na przykład orbitrek David Douillet kosztuje od 260 do 400 euro. Modele BH Fitness kosztują od 400 do 600 euro, a orbitrek VFit około 400 euro. Orbitrek XC 150 marki Dunlop, o wadze 12 kg i wyposażony w 16 poziomów trudności, kosztuje około 1000 euro.
Na stronie www.habitatetjardin.com znajdziesz orbitrek, który Ci odpowiada, w najlepszej cenie. Ponieważ koszty utrzymania i funkcjonowania strony internetowej są niższe niż w przypadku tradycyjnych sklepów, ma to wyraźny wpływ na ceny. Dodatkowo orbitrek zostanie dostarczony prosto do Państwa domu.
Zalety i wady orbitreka
Zalety orbitreka
Orbitrek pozwala zarówno na trening funkcji sercowo-oddechowych i sercowo-naczyniowych, jak i na ćwiczenie całego ciała. W treningu angażowanych jest bowiem wiele mięśni: mięśni nóg i pośladków (duży i średni mięsień pośladkowy, przywodziciele, mięśnie czworogłowe, łydki) oraz mięśni górnej części ciała (ramiona, mięśnie brzucha, ramiona, mięśnie piersiowe, plecy). Dużą zaletą orbitreka jest to, że jest on równie skuteczny jak bieganie, ale bez negatywnych skutków. Na orbitreku nie występują bowiem uderzenia o podłoże, które powodują problemy ze stawami lub uszkodzenia kolan. Orbitrek pozwala na łagodny trening, poprawiając jednocześnie wydolność oddechową i masę mięśniową. Ruchy wykonywane na orbitreku, będące połączeniem biegania, chodzenia i wchodzenia po schodach, są zatem bezobciążające.
Orbitrek jest coraz częściej wybierany zamiast innych urządzeń siłowni, takich jak bieżnia czy wioślarz. Jeśli porównamy orbitrek z bieżnią, orbitrek jest mniej obciążający dla kolan, kostek i kręgosłupa. Z drugiej strony bieżnia praktycznie nie pozwala na ćwiczenie górnej części ciała. To samo dotyczy roweru stacjonarnego. Natomiast wioślarz, który bardziej obciąża plecy, angażuje przede wszystkim górną część ciała i w związku z tym pozostaje urządzeniem mniej wszechstronnym niż orbitrek.
Zakup orbitreka do domu bardzo szybko się zwraca. Trening w domu jest nie tylko prostszy, ale także tańszy niż karnet na siłownię. Ponadto urządzenie to nie zajmuje dużo miejsca i można na nim ćwiczyć o każdej porze, rano lub wieczorem. Zaleca się jednak rozpoczęcie ćwiczeń na eliptyce w bardziej profesjonalnym otoczeniu, takim jak centrum fitness, aby uzyskać odpowiednie wskazówki dotyczące poziomu trudności i intensywności wysiłku. Dla profesjonalistów z ośrodków sportowych i fitness zakup jednego lub kilku orbitreków stał się obecnie niemal obowiązkowy, zwłaszcza że urządzenie to jest bardzo pożądane przez użytkowników ze względu na swoje liczne zalety.
Wady trenażera eliptycznego
Orbitrek ma znacznie więcej zalet niż wad. Główną wadą jest monotonia, zwłaszcza jeśli zawsze ograniczamy się do tych samych ćwiczeń. Aby przełamać monotonię, podczas treningu można słuchać muzyki lub oglądać telewizję.
Z drugiej strony nie należy wahać się przed zmianą tempa i wypróbowaniem wszystkich programów dostępnych na konsoli treningowej. Dostępne są również programy ćwiczeń dostosowane do poziomów zaawansowania, prowadzone przez trenerów i dostępne w formacie MP3. Lista zalet korzystania z orbitreka, w porównaniu z niewielkimi wadami, jakie się z tym wiążą, wyjaśnia rosnącą popularność tego innowacyjnego sprzętu.